Mi贸d lipowy – w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z lipy?

Mi贸d lipowy - w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z lipy
Mi贸d lipowy – w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z lipy / iStock.com / Oksana Shyriaieva

Lipowy mi贸d – co warto wiedzie膰?

Mi贸d lipowy jest jednym z najpopularniejszych, ale i najtrudniej dost臋pnych miod贸w. Jego prozdrowotne w艂a艣ciwo艣ci doceniano ju偶 w staro偶ytno艣ci. W czasach faraon贸w uznawany by艂 za skarb, p艂ynne z艂oto, kt贸ry podczas poch贸wku wk艂adano do grobowca zmar艂ego w艂adcy, po艣r贸d innych kosztowno艣ci. Lip臋, z kt贸rej nektaru kwiat贸w miody lipowe powstaj膮, S艂owianie niegdy艣 uwa偶ali za 艣wi臋te drzewo. Wedle 藕r贸de艂 historycznych, mi贸d lipowy powszechnie wytwarzany jest w Polsce od co najmniej XVI wieku.

Lipa
Lipa. Photo by Rasa Kasparaviciene on Unsplash

Mi贸d lipowy jest do艣膰 trudno dost臋pny. Lipa, nazywana r贸wnie偶 tili膮, wyst臋puje g艂贸wnie w Europie oraz na Kaukazie. Mniejsza dost臋pno艣膰 wynika z lokalizacji lip – przewa偶nie drzewa te usytuowane s膮 wzd艂u偶 dr贸g, w zwi膮zku z czym kwiaty nara偶one s膮 na dzia艂anie spalin z pojazd贸w mechanicznych. Zanieczyszczenia wp艂ywaj膮 destrukcyjnie na w艂a艣ciwo艣ci miodu. Pospolicie lipa wyst臋puje w Polsce na terenach ukszta艂towanych nizinne, w lasach, w okolicach d臋b贸w.  

Z czego pozyskiwany jest mi贸d lipowy? Przede wszystkim otrzymuje si臋 go z nektaru kwiat贸w lipy szerokolistnej i drobnolistnej. Nektar jest wydzielin膮 z kwiat贸w, sk艂adaj膮c膮 si臋 g艂贸wnie z glukozy i fruktozy. Substancje te stanowi膮 wabik dla owad贸w. Mi贸d lipowy wytwarzany jest tak偶e ze spadzi (czyli substancji wytwarzanej na li艣ciach, tudzie偶 igie艂kach drzew i krzew贸w).

Produkcja miodu jest d艂ugotrwa艂a. Nektar pozyskiwany jest w okresie kwitnienia lipy, na prze艂omie czerwca i lipca. Mi贸d wytwarzany jest przez pszczo艂y, po czym do艣膰 d艂ugo dojrzewa w ulu, gdzie wytwarzane s膮 jego lecznicze w艂a艣ciwo艣ci. Lipa w pszczelarstwie uwa偶ana jest za najlepszy surowiec, a mi贸d lipowy zyskuje miano najcenniejszego po艣r贸d miod贸w, r贸wnie偶 pod wzgl臋dem walor贸w smakowych i eterycznych.

Miody lipowe, w przeciwie艅stwie do innych miod贸w nektarowych, cz臋stokro膰 cechuj膮 si臋 stosunkowo wysok膮 warto艣ci膮 przewodno艣ci. Zawieraj膮 tak偶e mniej cukr贸w prostych. Dysproporcje te wynikaj膮 przez dodatki spadzi. 

Podobnie jak miody akacjowe, lipowe zaliczaj膮 si臋 do miod贸w niedopr贸szonych (wystarczy raptem 20 % zawarto艣ci py艂ku lipy, aby mi贸d zosta艂 zakwalifikowany jako lipowy). 

Prym w produkcji miodu wiod膮 kraje takie jak Niemcy, Holandia, Polska, rzadziej Francja, Hiszpania, W艂ochy, Szwecja i Norwegia.

Zobacz te偶 mi贸d faceliowy  

Miody lipowe – w艂a艣ciwo艣ci

Mi贸d lipowy znany jest ze swoich cennych sk艂adnik贸w od偶ywczych. Sk艂ada si臋 z cukr贸w prostych, takich jak glukoza i fruktoza (74% zawarto艣ci), sacharoza (1,5-3%), flawonoidy (hesperetyna, hesperedyna, rutyna, izokwercytryna, tilirozyd), garbniki, enzymy (lizozym), zwi膮zki goryczkowe i kwasy organiczne (kumarowy, chlorogenowy, kawowy). Niepowtarzalny smak i aromat zapewniaj膮 olejki eteryczne. Mi贸d bogaty jest w witaminy z grupy B, witamin臋 C, H i PP, a tak偶e sk艂adniki mineralne, tj. potas, magnez, chlor i mangan. Jest dobrym 藕r贸d艂em energii- 100 g miodu daje oko艂o 300 kcal energii. Mi贸d lipowy sk艂ada si臋 w 80% z 艂atwo przyswajalnych w臋glowodan贸w. Jego indeks glikemiczny IG oscyluje w okolicach 55 (dok艂adna warto艣膰 zale偶na jest od pochodzenia produktu), co sprawia, 偶e zaliczany jest do miod贸w o 艣rednim indeksie glikemicznym. Ze wzgl臋du na wysok膮 zawarto艣膰 fruktozy w umiarkowanych ilo艣ciach mo偶e by膰 stosowany przez diabetyk贸w (zw艂aszcza os贸b cierpi膮cych na cukrzyc臋 typu II).

W艂a艣ciwo艣ci miodu lipowego
W艂a艣ciwo艣ci miodu lipowego. Photo by Meggyn Pomerleau on Unsplash

Zasobny w przeciwutleniacze i enzymy niszcz膮ce drobnoustroje i bakterie, mi贸d wykazuje si臋 w艂a艣ciwo艣ciami leczniczymi. Wykazuje dzia艂anie antybiotyczne.

W艂a艣ciwo艣ci antyoksydacyjne (zwalczaj膮ce szkodliwe wolne rodniki) miodu lipowego zaliczane s膮 jako jedne z jego najcenniejszych atrybut贸w. Za dzia艂anie przeciwnowotworowe odpowiadaj膮 w miodzie lipowym takie substancje jak: kartenoidy, kwasy organiczne, aminokwasy, enzymy, witaminy C i E (przeciwutleniacze) i polifenole. To w艂a艣nie te ostatnie charakteryzuj膮 si臋 najsilniejszym dzia艂aniem antyoksydacyjnym. Wi臋ksze dzia艂ania antyoksydacyjne od miodu lipowego maj膮 miody ciemne (gryczany, wrzosowy i spadziowy). Niemniej udowodniono naukowo, 偶e regularne spo偶ywanie miodu zwi臋ksza ochron臋 organizmu i wp艂ywa na wzrost frakcji krwi u zdrowego cz艂owieka. 

Mi贸d lipowy wykazuje szereg w艂a艣ciwo艣ci leczniczych, tote偶 jest cenionym od pokole艅 naturalnym lekiem w domowych apteczkach. Jako naturalny antybiotyk z wysok膮 aktywno艣ci膮 antybakteryjn膮 i przeciwwirusow膮 przede wszystkim, doskonale sprawdza si臋 w walce z przezi臋bieniami i gryp膮. Dzia艂a napotnie i przeciwgor膮czkowo. Dzi臋ki w艂a艣ciwo艣ciom przeciwkaszlowym i wykrztu艣nym wspomaga leczenie infekcji uk艂adu oddechowego. Sk艂adniki miodu lipowego dzia艂aj膮 uspokajaj膮co, tote偶 mi贸d ten staje si臋 pomocny w stanach napi臋cia nerwowego, 艂agodzi stres, obni偶a ci艣nienie krwi i u艂atwia zasypianie.

Poznaj tak偶e mi贸d spadziowy

Jak rozpozna膰 mi贸d lipowy?

Mi贸d lipowy jest p艂ynny, ma konsystencj臋 g臋stej cieczy, przypominaja nieco olej rycynowy. Jasna barwa mo偶e przybiera膰 odcienie od jasnej 偶贸艂ci, po bursztynowy kolor, a nawet lekko zielony. Koloryt zale偶ny jest od gatunku lipy oraz czasu zbioru. W smaku mi贸d lipowy jest lekko kwa艣ny, niekt贸rzy znawcy twierdz膮, 偶e wr臋cz ostry. Po up艂ywie od oko艂o trzech do czterech tygodni, mi贸d lipowy ulega naturalnej krystalizacji, przyjmuj膮c posta膰 drobnoziarnist膮 i kremowy b膮d藕 z艂ocisty koloryt. Mo偶e sta膰 si臋 nieco gorzki w smaku.

Mi贸d lipowy
Mi贸d lipowy. Photo by Karina Zhukovskaya on Unsplash

Cech膮 charakterystyczn膮 miodu lipowego jest jego zapach, przywodz膮cy na my艣l kwitn膮ce drzewa lipy (ze wzgl臋du na obecno艣膰 olejku eterycznego, tak zwanego “eteru lipowego” oraz zwi膮zk贸w lotnych, tudzie偶 zapachowych, wyst臋puj膮cych tylko i wy艂膮cznie w miodzie lipowym).

Pod wzgl臋dem chemicznym pod uwag臋 bierze si臋 zawarto艣膰 aminokwasu proliny. Minimalna ilo艣膰 proliny, wed艂ug Polskich norm to minimum 25mg/100g miodu. W miodzie z lipy jest od 28,48 do 68,55 mg/100g tego aminokwasu. Rozbie偶no艣ci w warto艣ciach spowodowane s膮 sposobami wytwarzania miodu lipowego i jego przechowywania.

Przy wyborze miodu nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋 na miejsce jego pochodzenia. Miody pochodz膮ce z pasiek miejskich s膮 gorsze jako艣ciowo od miod贸w pochodz膮cych z pasiek tradycyjnych.

Zobacz mi贸d manuka – w艂a艣ciwo艣ci

Mi贸d lipowy – na co?

Mi贸d lipowy z powodzeniem stosowany jest jako 艣rodek profilaktyczny. Wzmacnia odporno艣膰, korzystnie wp艂ywa na uk艂ad nerwowy, zmniejsza ryzyko wst膮pienia chor贸b kr膮偶enia i serca.

Ze wzgl臋du na swoj膮 do艣膰 wysok膮 aktywno艣膰 antybiotyczn膮, w艂a艣ciwo艣ci przeciwzapalne, napotne, przeciwgor膮czkowe, przeciwkaszlowe, wykrztu艣ne i przeciwskurczowe, mi贸d lipowy doskonale sprawdza si臋 jako 艣rodek wspomagaj膮cy leczenie infekcji dr贸g oddechowych, takich jak zapalenie oskrzeli czy zapalenie p艂uc. Doskonale sprawdza si臋 w leczeniu przezi臋bie艅 i grypy. Eliminuje drobnoustroje chorobotw贸rcze, takie jak gronkowce, paciorkowce, dro偶d偶aki, Klebsiella peumoniae i Escherichia coli. Mi贸d lipowy wykazuje bardzo silne dzia艂anie na bakterie gram dodatnie.

Lipowy mi贸d na co
Lipowy mi贸d na co. Photo by Jovan Vasiljevi膰 on Unsplash

Mi贸d z lipy 艂agodzi stany zapalne, co ma znaczenie przy schorzeniach natury reumatycznej.

Ze wzgl臋du na swoje dzia艂anie moczop臋dne, mi贸d lipowy stosowany jest w wspomagaj膮co w infekcjach uk艂adu moczowego oraz ginekologicznych. Poprzez zwi臋kszenie wydalania p艂yn贸w z organizmu, redukuje obrz臋ki, a tym samym 艂agodnie obni偶a ci艣nienie t臋tnicze krwi.

Olejki eteryczne zawarte w miodzie lipowym maj膮 dzia艂anie uspokajaj膮ce i rozkurczowe. Mi贸d mo偶e sta膰 si臋 remedium na bezsenno艣膰, przewlek艂y stres i nadpobudliwo艣膰 ze艅 wynikaj膮c膮, 艂agodzi objawy nerwicy.

Mi贸d z lipy
Mi贸d z lipy. Photo by Deniz Rona on Unsplash

Zwi膮zki polifenolowe o wysokiej aktywno艣ci biologicznej zawarte w miodzie lipowym chroni膮 uk艂ad kr膮偶enia, chroni膮c materia艂 genetyczny, tudzie偶 bia艂ka buduj膮ce kom贸rki. Przedk艂ada si臋 to na zwi臋kszenie odporno艣ci organizmu.

Miody, w tym r贸wnie偶 lipowy, maj膮 dzia艂anie antyseptyczne. Z powodzeniem odka偶aj膮 rany, zadrapania, zmiany sk贸rne i przyspieszaj膮c procesy gojenia.

Sprawd藕 tak偶e: Mi贸d naw艂ociowy zastosowanie

Jak stosowa膰 mi贸d lipowy?

Mi贸d lipowy, aby nie traci艂 swych cennych w艂a艣ciwo艣ci, winien by膰 odpowiednio stosowany. Dodany do napoj贸w o temperaturze wy偶szej, ani偶eli 60 stopni Celsjusza, traci swoje prozdrowotne atrybuty. Z powy偶szego wzgl臋du nigdy nie nale偶y go dodawa膰 do 艣wie偶o zaparzonej herbaty. 

Aby w pe艂ni wykorzysta膰 mo偶liwo艣ci lecznicze miodu lipowego, najlepiej wzi膮膰 go pod j臋zyk i nieco przytrzyma膰. W贸wczas wszystkie cenne sk艂adniki wch艂aniaj膮 si臋 do organizmu, nim ulegn膮 dezaktywacji w kwasie 偶o艂膮dkowym (zw艂aszcza enzymy). 

W艂a艣ciwo艣ci lecznicze - miody lipowe
W艂a艣ciwo艣ci lecznicze – miody lipowe. Photo by Beeing on Unsplash

W celu profilaktycznego wzmocnienia organizmu, zw艂aszcza w okresie jesienno- zimowym, zaleca si臋 codzienne picie napoju z wody, cytryny, imbiru i miodu. W przezi臋bieniach i grypie, w akompaniamencie naparu z malin, mi贸d wykazuje dzia艂anie przeciwgor膮czkowe. 

Mi贸d lipowy jest sk艂adnikiem tradycyjnego napoju stosowanego od pokole艅 przy przezi臋bieniach i grypie, jako dodatek do ciep艂ego mleka, mas艂a i czosnku.

Aby wzmocni膰 napar z miodu, mo偶na rozpu艣ci膰 go w naparze z li艣ci lipy.

Kto powinien stosowa膰 mi贸d lipowy?

Mi贸d lipowy polecany jest osobom o obni偶onej odporno艣ci, tudzie偶 osobom starszym, rekonwalescentom, starszym dzieciom, sportowcom i kobietom w ci膮偶y. Nie nale偶y podawa膰 go niemowl臋tom- mi贸d jest produktem pochodzenia naturalnego, nie jest poddawany 偶adnym obr贸bkom, mo偶e wi臋c zawiera膰 szkodliwe bakterie, zw艂aszcza bakterie toksyny botulinowej, z kt贸rymi niedorozwini臋ty uk艂ad pokarmowy ma艂ych dzieci mo偶e sobie nie poradzi膰. Niemniej mitem jest, 偶e nie mog膮 go spo偶ywa膰 kobiety ci臋偶arne.

Jakie w艂a艣ciwo艣ci ma mi贸d lipowy?

Mi贸d lipowy ma szereg w艂a艣ciwo艣ci prozdrowotnych. Naturalnie podnosi odporno艣膰 organizmu, wspomaga leczenie chor贸b uk艂adu oddechowego, uk艂adu kr膮偶enia, uk艂adu nerwowego i moczowo- p艂ciowego. Ma w艂a艣ciwo艣ci przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwgor膮czkowe, przeciwkaszlowe, wykrztu艣ne i przeciwskurczowe. Przede wszystkim za艣 ma w艂a艣ciwo艣ci antyoksydacyjne, naturalnie podnosz膮ce ochron臋 organizmu przed wolnymi rodnikami i drobnoustrojami chorobotw贸rczymi.

Ile kosztuje mi贸d lipowy?

Mi贸d lipowy jest stosunkowo tanim miodem odmianowym. Sprzedawany jest zazwyczaj w s艂oikach o pojemno艣ci 0,9 – 1 l. Cena uzale偶niona jest od nektarowania lipy w danym sezonie i waha si臋 艣rednio od 45 z艂 za s艂oik (w przypadku obfitego nektarowania) do 60 z艂. Podane ceny s膮 cenami bezpo艣rednimi od pszczelarzy.

Total
0
Shares
Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Previous Article
Mi贸d naw艂ociowy - w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z naw艂oci

Mi贸d naw艂ociowy - w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z naw艂oci?

Next Article
Mi贸d rzepakowy - w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z rzepaku

Mi贸d rzepakowy - w艂a艣ciwo艣ci, zastosowanie. Dla kogo mi贸d z rzepaku?

Related Posts